Hij weet dat het niet mag

Je hond of kat doet iets wat eigenlijk niet mag. Ze gaan er, zodra jij kijkt of iets zegt dan pijlsnel vandoor of kijken je met een “schuldige blik” aan. “Hij weet goed genoeg dat dat niet mag!”. 

Deze situatie herken je hoogstwaarschijnlijk wel als katten- of hondeneigenaar. 

stage-7-photography-d80KtNJz-sw-unsplash

Gedrag

Je hond trekt aan de leiband of je kat gaat naast de kattenbak. Je geeft rukjes aan de leiband of haalt de plantenspuit boven. Dan opeens loopt je hond wel mooi aan de leiband of stopt je kat met plassen. Dan lijkt het inderdaad alsof je kat of hond weet dat wat ze doen, van jou niet mag.

"Hij weet wel dat het niet mag"

Het lijkt inderdaad alsof je hond of kat weet wat mag en niet, maar dat is niet zo. Je hond of kat heeft geen “complex denken”, geen besef van “goed” of “slecht”. Ze leren door omstandigheden of situaties herkennen en zullen alles doen om conflicten te vermijden. 

Voorbeeld: je roept op je hond of geeft een rukje aan de lijn – of je pakt je kat bij het nekvel.

Je zou dan verwachten dat je dier leert dat wat ze aan het doen waren niet mag. Maar ze begrijpen eigenlijk totaal niet wat er gebeurt en leggen vaak niet de link met datgene dat ze doen. Ze leggen helaas wel vaak het verband dat als het baasje in de buurt is en er is een bepaalde context, bv. een andere hond of eten op het aanrecht, dat er soms leuke en soms heel enge of zelfs pijnlijke dingen gebeuren. Zo kan je kat opeens wegvluchten als jij de keuken in komt of je hond “schuldig” kijken als jij op een bepaalde manier dichterbij komt.
Dit verklaart ook waarom honden die aan de lijn uitvallen, dit niet altijd doen als iemand anders met de hond gaat wandelen. 

 

De hond of kat kan ook een verband maken met wat ze zien. 

Als je hond bv. een andere hond ziet en dan een ruk aan de lijn krijgt, of je kat ziet eten op het aanrecht en ze wordt met de plantenspuit belaagd, dan kunnen ze bang worden van hetgeen ze op dat moment zien. 

Je hond ziet een hond = pijn – je kat ziet eten op het aanrecht = onaangenaam. 

Door die link te leggen kan je hond of kat reageren, door bv. te vluchten of misschien zelfs agressie in te zetten om dat “enge” weg te jagen telkens als ze zich in die situatie bevinden of als ze datgene zien wat pijn of onaangename dingen voorspelt. 

Maar het werkt toch om het gedrag te doen stoppen.

Het doen schrikken door bepaalde technieken, zoals plantenspuit of rukjes aan de riem inzetten werkt vaak enkel op dat moment. Je kat of hond zal inderdaad even stoppen met datgene wat ze aan het doen zijn. Zo zal je hond misschien wel stoppen met trekken aan de lijn of je kat van het aanrecht gaan, maar ze doen dat omdat ze op dat moment schrikken. 

Ze vertonen dus een schrikreactie waardoor het gedrag even stopt. 

De volgende keer dat die situatie zich voordoet, kan het zijn dat je dier wat argwanend naar jou toe reageert, maar het gedrag komt vaak terug. Zo zijn er mensen die al jaren hun hond aan de riem rukjes geven, maar de hond loopt nog elke wandeling te trekken. Dit werkt dus niet… 

De reden hiervoor is simpel: je dier heeft, buiten dat hij/zij ervaart dat jij soms onvoorspelbaar kan doen of dat het zien van iets pijn of onaangename dingen voorspelt, niets geleerd… 

Stress

Niet meer leren

Dat je hond of kat schrikt maar verder op lange termijn niets leert is perfect logisch. 

Schrikken, angst, pijn of intimidatie zorgt voor een stressreactie bij je hond of kat. Een stressreactie zorgt ervoor dat je hond of kat zal reageren door te vluchten, vechten, bevriezen of gek te doen. Er komen allerlei hormonen vrij in het lichaam en je dier kan niet meer nadenken of leren. Ze handelen op dat moment op automatische piloot. Na die reactie zal het lichaam beslissen of die actie succesvol was. 

Vluchten = geen pijn meer -> succes! Dat gaan we herhalen als die situatie zich nogmaals voordoet. 

Vechten = dat enge gaat weg -> succes! Dat wordt herhaald als die prikkel nog eens te voorschijn komt. 

Wat zie je dan wel?

Overlevingsinstincten in actie

Wat is er gebeurt in ons voorbeeld? 

Er is gedrag gecreëerd op basis van jouw reactie. Je hond of kat weet niet dat ze niet op het aanrecht mogen of dat ze niet aan de lijn mogen trekken. Ze weten wel dat als er eten op het aanrecht staat en jij binnenwandelt, ze best gaan lopen om de plantenspuit te vermijden. Daardoor lijkt het alsof ze weten wat wel en niet mag, maar ze weten in welke situatie welk gevolg succesvol is. 

Maar soms kijken ze zo schuldig!

Ah, de “schuldige blik”! Wat je daar ziet is eigenlijk een uiting van lichaamstaal. Honden en katten zullen alles doen om conflicten te vermijden. Zo zullen ze ook lichaamstaal inzetten om aan te geven dat ze geen kwade bedoelingen hebben. 

Whale eye, wegkijken, snuffelen, trage of net heel snelle bewegingen enz. horen bij het repertoire van onze dieren om te communiceren dat ze geen conflict willen. 
Het wordt door ons vaak als “kijk eens hoe schuldig hij kijkt” geïnterpreteerd, maar wat je ziet zijn “kalmerende signalen” als reactie op jouw lichaamshouding. Ze weten immers dat jij kwaad bent… (zie artikel “kunnen honden ons aanvoelen”)

Oorzaak van gedrag

And that's where the magic happens!

De oorzaak kennen is DE OPLOSSING voor alles wat gedrag aangaat… 😉

Waarom springt je kat op het aanrecht? Waarom trekt je hond aan de lijn? 

Door de motivatie of onderliggende reden/oorzaak van gedrag te achterhalen, kan je gedrag effectief veranderen. Misschien heeft je kat een blaasontsteking en gaat ze daardoor niet op de kattenbak? Of misschien is je hond bang van druk verkeer en trekt hij daardoor aan de leiband? 

Zodra je dit weet kan je je hond of kat helpen en verandert het gedrag automatisch mee. 🙂

Spread the word

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

Meer weten over katten en hun gedrag?
Schrijf je in voor de wachtlijst van de online modules en sla je slag!

Wil je aan de slag met het gedrag van je dier?
Plan je gratis gesprek en we bekijken samen wat je mogelijkheden zijn.