Ze weet dat het niet mag

Je kat doet iets wat eigenlijk niet mag. Ze gaat er, zodra jij kijkt of iets zegt dan pijlsnel vandoor of kijken je met een “schuldige blik” aan. “Ze weet goed genoeg dat dat niet mag!”. 

Deze situatie herken je hoogstwaarschijnlijk wel als katteneigenaar. 

image

Gedrag

Je kat krabt aan de zetel of gaat naast de kattenbak. Je roept dat het niet mag of haalt de plantenspuit boven. Dan opeens stopt je kat met krabben of plassen. Dan lijkt het inderdaad alsof je kat weet dat wat ze doet, van jou niet mag.

"Ze weet wel dat het niet mag"

Het lijkt inderdaad alsof je kat weet wat mag en niet, maar dat is niet zo. Je kat heeft geen “complex denken”, geen besef van “goed” of “slecht”. Ze leren door omstandigheden of situaties te herkennen en zullen alles doen om conflicten te vermijden.

Voorbeeld: je pakt je kat bij het nekvel of haalt de plantenspuit boven.

Je zou dan verwachten dat je kat leert dat wat ze aan het doen was niet mag. Maar ze begrijpen eigenlijk totaal niet wat er gebeurt en leggen vaak niet de link met datgene dat ze doen. Ze leggen helaas wel vaak het verband dat als het baasje in de buurt is en er is een bepaalde context, bv. eten op het aanrecht of het baasje is in de buurt, dat er soms leuke en soms heel enge of zelfs pijnlijke dingen gebeuren. Zo kan je kat opeens wegvluchten als jij de keuken in komt of als jij op een bepaalde manier dichterbij komt.

 

De kat kan ook een verband maken met wat ze ziet. 

Als je kat eten op het aanrecht ziet en ze wordt met de plantenspuit belaagd, dan kunnen ze bang worden van hetgeen ze op dat moment zien. 

Je kat ziet eten op het aanrecht = onaangenaam of bang.

Door die link te leggen kan je kat reageren, door bv. te vluchten of misschien zelfs agressie in te zetten om dat “enge” weg te jagen telkens als ze zich in die situatie bevinden of als ze datgene zien wat pijn of onaangename dingen voorspelt. 

Maar het werkt toch om het gedrag te doen stoppen.

Het doen schrikken door bepaalde technieken, zoals plantenspuit of rukjes aan de riem inzetten werkt vaak enkel op dat moment. Je kat zal inderdaad even stoppen met datgene wat ze aan het doen was. Zo zal je kat van het aanrecht gaan, maar ze doet dat omdat ze op dat moment schrikt. 

Ze vertonen dus een schrikreactie waardoor het gedrag even stopt. 

De volgende keer dat die situatie zich voordoet, kan het zijn dat je dier wat argwanend naar jou toe reageert, maar het gedrag komt vaak terug. Zo zijn er mensen die al jaren de plantenspuit op de kat zetten of in het nekvel pakken, maar de kat krabt nog steeds aan de zetel of loopt nog altijd op het aanrecht. Dit werkt dus niet… 

De reden hiervoor is simpel: je kat heeft, buiten dat hij/zij ervaart dat jij soms onvoorspelbaar kan doen of dat het zien van iets pijn of onaangename dingen voorspelt, niets geleerd… 

Stress

Niet meer leren

Dat je kat schrikt maar verder op lange termijn niets leert is perfect logisch. 

Schrikken, angst, pijn of intimidatie zorgt voor een stressreactie bij je kat. Een stressreactie zorgt ervoor dat je kat zal reageren door te vluchten, vechten, bevriezen of gek te doen. Er komen allerlei hormonen vrij in het lichaam en je kat kan niet meer nadenken of leren. Ze handelen op dat moment op automatische piloot. Na die reactie zal het lichaam beslissen of die actie succesvol was. 

Vluchten = geen pijn meer -> succes! Dat gaan we herhalen als die situatie zich nogmaals voordoet. 

Vechten = dat enge gaat weg -> succes! Dat wordt herhaald als die prikkel nog eens te voorschijn komt. 

Wat zie je dan wel?

Overlevingsinstincten in actie

Wat is er gebeurt in ons voorbeeld? 

Er is gedrag gecreëerd op basis van jouw reactie. Je kat weet niet dat ze niet op het aanrecht mag of dat ze niet aan de zetel mag krabben. Ze weten wel dat als er eten op het aanrecht staat en jij binnenwandelt, ze best gaan lopen om de plantenspuit te vermijden. Daardoor lijkt het alsof ze weten wat wel en niet mag, maar ze weten in welke situatie welk gevolg succesvol is. 

Maar soms kijken ze zo schuldig!

Ah, de “schuldige blik”! Wat je daar ziet is eigenlijk een uiting van lichaamstaal. Katten zullen alles doen om conflicten te vermijden. Zo zullen ze ook lichaamstaal inzetten om aan te geven dat ze geen kwade bedoelingen hebben. 

Oogcontact vermijden door weg te kijk, te verstoppen, trage of net heel snelle bewegingen enz. horen bij het repertoire van onze dieren om te communiceren dat ze geen conflict willen. 
Het wordt door ons vaak als “kijk eens hoe schuldig ze kijkt” geïnterpreteerd, maar wat je ziet zijn “signalen” (subtiele stress-signalen) als reactie op jouw lichaamshouding.

Oorzaak van gedrag

And that's where the magic happens!

De oorzaak kennen is DE OPLOSSING voor alles wat gedrag aangaat… 😉

Waarom springt je kat op het aanrecht? Waarom krabt ze aan de zetel? 

Door de motivatie of onderliggende reden/oorzaak van gedrag te achterhalen, kan je gedrag effectief veranderen. Misschien heeft je kat een blaasontsteking en gaat ze daardoor niet op de kattenbak? Of misschien heeft je kat geen andere krablocaties en krabt ze daardoor aan de zetel? 

Zodra je dit weet kan je je kat helpen en verandert het gedrag automatisch mee. 🙂